Στέλιος Ράμφος: Μου είπαν ότι δεν υπάρχει όριο χρονικό οπότε μην ανησυχείτε θα περάσουμε μαζί το μεσημέρι. Tο θέμα είναι αυτό, Εμείς και η Ευρώπη, η επικαιρότητα αυτονόητη, χρειάζεται μία μικρή εισαγωγή για να μπούμε καλλίτερα στο κλίμα αυτών τα οποία πάνω κάτω σκέπτομαι, και αυτή η αναδρομή έχει να κάνει με τον κοινό τόπο εν πάση περιπτώσει ότι μέσα στην ιστορία πριν από αρκετούς αιώνες, καμιά δεκαριά αιώνες, η Ανατολική περιοχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, κάπου έχασε ας πούμε το τραίνο της ιστορίας και ακολούθησε μία πορεία η οποία την κάνει κάπως λιγότερο η περισσότερο διακριτή, από το θέμα Ευρώπη. Δηλαδή τι συνέβη; οι διεργασίες οι πνευματικές που φυσιολογικά συντελούνταν και που οδηγούσαν σε μια καλλίτερη σχέση με τον εξωτερικό κόσμο των ανθρώπων και των πεποιθήσεων τους, ράγισαν στην Ανατολή για έναν ειδικό λόγο επειδή υποτιμήθηκε η έλλογη σχέση με τον κόσμο υπέρ μιας πειραματικότερης, μιας θρησκευτικότερης αντιλήψεως των πραγμάτων.
Το αποτέλεσμα ήταν ότι η Ελλάδα δεν πέρασε Αναγέννηση. Και το λέω αυτό γιατί από εκεί αρχίζει η «Λογική», η λογική του θέματος. Δεν πέρασε Αναγέννηση τι θα πει; όχι ότι δεν είχε Ντα Βίντσι, η Μιχαήλ Άγγελο, αλλά ότι δεν κατάφερε να πετύχει την αναγκαία πλέον εξοικείωση με τον εξωτερικό φυσικό κόσμο, εξοικείωση η οποία δημιούργησε και έδωσε την τεράστια ώθηση στην Ευρώπη της εποχής εκείνης και τη κατέστησε κυρίαρχη παγκόσμια δύναμη έκτοτε.
Τι σημαίνει λοιπόν Αναγέννηση. Αναγέννηση σημαίνει, μία έξοδος όχι κατ ανάγκη ρήξη απόλυτη, αλλά μια έξοδος συμπληρωματική του βαθέως θρησκευτικού και Μεσαιωνικού κόσμου, και των πεποιθήσεων του, και μια έξοδος προς τον εξωτερικό κόσμο. προς τον φυσικό κόσμο, που σημαίνει και μία έξοδος προς τη λογική, γιατί το βαθύ θρησκευτικό αίσθημα της πίστεως δεν ευνοεί τις διεργασίες τις λογικές, οι οποίες συνδέονται με το σύγχρονο κόσμο, με τις επιστήμες, με όλα αυτά τα πράγματα, υπ αυτή την έννοιαν είχαμε μία διαφορετική εξέλιξη των πραγμάτων, όπου θρησκευτικά συνδυάστηκε με σχίσματα, και με άλλα που δεν μας ενδιαφέρει, αλλά που κυρίως διαμόρφωσε ένα θεμελιώδες πολιτισμικό γνώρισμα της Ανατολής, που ξεκινάει δηλαδή από την Κύπρο, και φτάνει ως στο Βλαδιβοστόκ, δεν είναι πια μόνο η Ελλάδα.
Μια κουλτούρα μια κοινωνία όπου το κυρίαρχο στοιχείο είναι το συναίσθημα και το υποτονικότερο και ατροφικότερο η λογική. Μπαίνουμε για να καταλάβουμε σιγά σιγά και παθολογίες χωρών σαν τη δική μας, όπου παίρνει διαστάσεις παρανοίας η υπερβολή του συναισθήματος, και τα τελευταία χρόνια και όχι μόνο, είμαστε σε θέση να το γνωρίζουμε. Με αυτό λοιπόν το δεδομένο, με το δεδομένο πια ότι έχουμε να κάνουμε με μιά κουλτούρα, με έναν πολιτισμό του οποίου χαρακτηριστικό είναι οι συναισθηματικές επιλογές, και το ατροφικό του ελλόγου παράγοντα στη ζωή μας, αρχίσαμε να πορευόμαστε. Κάναμε στην αρχή την επιλογή των Τούρκων, διότι εμείς επιλέξαμε τους Τούρκους δεν μας κατέκτησαν απλώς, δηλαδή το Ανατολικό κομμάτι της Αυτοκρατορίας δεν άντεχε την μετακίνηση προς Δυσμάς και αισθανότανε πιο βολικά με τους Ανατολικότερους ας πούμε Οθωμανούς.
Έγινε λοιπόν η πρώτη επιλογή αυτή, η επιλογή αυτή διήρκεσε όσο ήτανε να διαρκέσει, και η έξοδος πάλι τον 19ο αιώνα με την επανάσταση κτλ, ήτανε μία έξοδος η οποία δεν έθεσε και δεν μπόρεσε να επιλύσει αυτό το πρόβλημα.
Ενώ έπρεπε να γίνει η Ελλάδα ένα κράτος, εννοώ Ευρωπαϊκό, με το σύνταγμα όπως και τυπικά έγινε, έπρεπε να γίνει και στο επίπεδο των νοοτροπιών και των συναισθημάτων, αυτό δεν μπόρεσε να γίνει, και την ταλαιπωρία αυτού του απράκτου γεγονότος την υφιστάμεθα μέχρι σήμερα, διότι θεμελιώδεις μορφές της υπάρξεώς μας, μία από τις οποίες ας πούμε είναι η ίδρυση και η λειτουργία ενός κανονικού κράτους, δεν έχουν περιθώρια να αναπτυχθούν. Μπαίνω σιγά σιγά στο θέμα για να μην είναι απολύτως αποσπασματικό αυτό που έχω να πω, γιατί στο σημείο το οποίο θα καταλήξω, είναι πιο είναι το πρόβλημα της αδυναμίας του κράτους στη Ελλάδα σήμερα.
