Η καλύτερη απάντηση στον φανατισμό: Φιλελευθερισμός

ω3

Από το άρθρο του Μπέρτραντ Ράσελ “The best answer to fanaticism: Liberalism” (The New York Times Magazine, 16.12.1951).

«Η ουσία της Φιλελεύθερης στάσης θα μπορούσε ίσως να συνοψιστεί σε έναν νέο δεκάλογο, με σκοπό όχι να αντικαταστήσει τον παλιό, αλλά μόνο να τον συμπληρώσει. Οι Δέκα Εντολές που, ως δάσκαλος, θα ήθελα να κοινοποιήσω, θα μπορούσαν να διατυπωθούν ως εξής:

  1. Μην νιώθεις απολύτως βέβαιος για τίποτε.
  2. Μην πιστεύεις ότι είναι αξιόλογο να παράγεις πεποιθήσεις αποκρύπτοντας τις αποδείξεις, διότι οι αποδείξεις είναι βέβαιο ότι θα έρθουν στο φως.
  3. Ποτέ μην επιχειρείς να αποθαρρύνεις τη σκέψη, επειδή είσαι βέβαιος ότι θα πετύχεις.
  4. Όταν συναντάς αντίθεση, έστω κι αν προέρχεται από τον σύζυγο ή τα παιδιά σου, προσπάθησε να την ξεπεράσεις με επιχειρήματα και όχι με την εξουσία, διότι μια νίκη βασισμένη στην εξουσία είναι μη πραγματική και απατηλή.
  5. Μη σέβεσαι την αυθεντία των άλλων, διότι πάντοτε μπορεί να βρεθούν αντίθετες αυθεντίες.
  6. Μη χρησιμοποιείς την ισχύ για να καταπνίξεις απόψεις που θεωρείς επιζήμιες, διότι αν το κάνεις οι απόψεις θα σε καταπνίξουν.
  7. Μη φοβάσαι να είσαι εκκεντρικός στις απόψεις, επειδή κάθε αποδεκτή σήμερα άποψη υπήρξε κάποτε εκκεντρική.
  8. Βρες μεγαλύτερη ευχαρίστηση στην ευφυή διαφωνία παρά στην παθητική επιχειρηματολογία, διότι, εάν αξιολογείς την ευφυία όπως εσύ, το πρώτο συνεπάγεται βαθύτερη συμφωνία από το δεύτερο.
  9. Να είσαι αυστηρά ειλικρινής, ακόμη και όταν η αλήθεια είναι άβολη, διότι είναι περισσότερο άβολο όταν επιχειρείς να την καταπνίξεις.
  10. Μη φθονείς την ευτυχία όσων ζουν σε παράδεισο ανοησίας, διότι μόνον ένας ανόητος πιστεύει ότι αυτό είναι ευτυχία».

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements