Συνδέσεις (30.01.2017)

Η εποχή του Τραμπ

David Frum, How to Build an Autocracy

Franklin Foer, It’s Putin’s World

Michael Walzer, The Historical Task of the Left in the Present Period

Jeffrey Frankel, Looking Back on Barack

Adam Gopnik, Trump’s Radical Anti-Americanism

Leslie Savan, Words in the Age of Trump

Advertisements

Συνδέσεις (23.01.2017)

Η Χάννα Άρεντ και ο ολοκληρωτισμός

Zoe Williams, Totalitarianism in the age of Trump: lessons from Hannah Arendt

Hannah Arendt, From an Interview (Σχόλια της Χάννα Άρεντ σε συνέντευξη που έδωσε στον Γάλλο συγγραφέα Roger Errera)

Josh Jones, Hannah Arendt on “Personal Responsibility Under Dictatorship:” Better to Suffer Than Collaborate

Josh Jones, Hannah Arendt Explains How Propaganda Uses Lies to Erode All Truth & Morality: Insights from The Origins of Totalitarianism

Andrea Pitzer, What We Get Wrong about Hannah Arendt

Maria Popova, Hannah Arendt on Loneliness as the Common Ground for Terror and How Tyrannical Regimes Use Isolation as a Weapon of Oppression


 

 

 

 

Συνδέσεις (16.01.2017)

Οικονομική των Αφηγήσεων

Ο άνθρωπος χρησιμοποιεί τις αφηγήσεις για να οργανώσει τη σκέψη του προκειμένου να κατανοήσει τον κόσμο, ποιες αποφάσεις πρέπει να πάρει και πώς πρέπει να δράσει—ο homo narrativus είναι κεντρικό χαρακτηριστικό του ανθρώπινου είδους. Εντούτοις, ο ρόλος της αφήγησης ελάχιστα μελετήθηκε στα οικονομικά.

Δύο τουλάχιστον φαίνεται πως είναι οι τρέχουσες ερευνητικές κατευθύνσεις. Πρώτον, περισσότερο από κάθε άλλη κοινωνική επιστήμη, τα οικονομικά στηρίζονται στις ποσοτικές μεθόδους και τη μοντελοποίηση, αλλά η σημασία των αφηγήσεων παραμένει σημαντική για την προώθηση της γνώσης εντός του κλάδου. Δεύτερον, τα αφηγήματα διαδίδονται και βαραίνουν στις συμπεριφορές, ιδίως σε περιόδους οικονομικών αναστατώσεων, καθώς και στη διαμόρφωση της σημερινής οικονομικοπολιτικής κατάστασης.

Robert J. Shiller, Narrative Economics

Πρόκειται για την προεδρική ομιλία του Robert Shiller στην American Economic Association στις 7 Ιανουαρίου 2017. Μπορείτε επίσης να κατεβάσετε και τις διαφάνειες της παρουσίασης. Ο Shiller εστιάζεται στην επιδημιολογία των σχετικών με τις οικονομικές διακυμάνσεις αφηγήσεων.

Timothy Taylor, Narrative Economics and the Laffer Curve

Ο Timothy Taylor παρουσιάζει το προηγούμενο άρθρο με ορισμένες κριτικές παρατηρήσεις. Επιπλέον, παρέχει πρόσθετες πληροφορίες για την καμπύλη Laffer, η οποία είναι ένα από τα παραδείγματα που χρησιμοποιεί ο Shiller για να δείξει τη δυναμική των αφηγήσεων.

Deirdre McCloskey, Storytelling in Economics

Από τις πρώτες μελέτες σχετικά με τον ρόλο της αφήγησης στα οικονομικά, το κείμενο της Deirdre (τότε Donald) McCloskey οργανώνεται με βάση τους δύο τρόπους κατανόησης των πραγμάτων: τη μεταφορά και την αφήγηση, παρόμοιες με την ποίηση και τη νουβέλα αντιστοίχως. Η μεταφορά αντιστοιχεί στα οικονομικά μοντέλα και η αφήγηση στη χρήση μιας ιστορίας σχετικής με το υπό μελέτη φαινόμενο, αλλά αμφότερες επιδιώκουν να απαντήσουν στο «γιατί» ενός φαινομένου.

Hervé Dumez & Alain Jeunemaître, La démarche narrative en économie

Εκτενές κείμενο που προσεγγίζει σειρά θεμάτων, ένα από τα οποία είναι ο ρόλος της αφήγησης στην ανάπτυξη μιας θεωρίας, ενός οικονομικού μοντέλου, όπως στην περίπτωση της «εξάρτησης από τη διαδρομή» (path dependency). Οι συγγραφείς επίσης διερωτώνται αν η μαζική χρήση των ποσοτικών τεχνικών θα εξαφανίσει την αφήγηση από τα οικονομικά.

David F. Ruccio, Narrative Economics

Το άρθρο παρέχει ορισμένες βιβλιογραφικές αναφορές που δεν υπάρχουν στο άρθρο του Shiller.

 

 

Το πασπαρτού της πολυπολιτισμικότητας

Γράφει ο κ. Τάκης Θεοδωρόπουλος («Το μίσος για τα αρχαία», Καθημερινή, 08.01.2017):

Το μίσος για τα αρχαία δεν ευδοκιμεί μόνο στα μέρη μας. Φύεται σε όλη την ευρωπαϊκή επικράτεια, μαζί με το μίσος για τα λατινικά […] Εκεί, βέβαια, η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών και των λατινικών συνδέεται με όλη τη διάρθρωση της εκπαίδευσης στην πολυπολιτισμική κοινωνία. Αν ρόλος της εκπαίδευσης είναι και η αφομοίωση όσων προέρχονται από άλλους πολιτισμούς στις αξίες του ευρωπαϊκού πολιτισμού, και αν θεωρήσουμε ότι μέσα στις αξίες αυτές συγκαταλέγονται αυτές οι δύο γλώσσες, τότε τι θα κάνουμε; Θα διδάσκουμε στο Αφγανάκι ή το Πακιστανάκι τα γερουνδιακά του Κικέρωνα και τα ακροβατικά του Ευριπίδη; Θα τα τρελάνουμε και θα τα στείλουμε πακέτο στον ιμάμη της γειτονιάς. Αυτόν τουλάχιστον τον καταλαβαίνουν. Οπότε, προκειμένου να μη δημιουργήσουμε ανισότητες στο πολυπολιτισμικό σχολείο, ας αποφασίσουμε επιτέλους ότι τα πρωτότυπα δεν αποτελούν αξίες της καλλιέργειάς μας, ας τα διδάσκουμε από μετάφραση για να τελειώνουμε. Και όσοι θέλουν ας τα πάρουν ως μαθήματα κατ’ επιλογήν. Σχηματικά αυτή είναι η κυρίαρχη άποψη.

Εν προκειμένω, το ζήτημα δεν είναι ούτε αν η πολυπολιτισμικότητα είναι καλή ή κακή, ούτε αν είναι η κρατούσα ή μη άποψη. Επιπλέον, δεν έχει να κάνει με το αν πρέπει ή δεν πρέπει να διδάσκονται στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση οι αρχαίες γλώσσες. Κατά τον ΤΘ, εξαιτίας της πολυπολιτισμικότητας, στην ευρωπαϊκή επικράτεια διαμορφώθηκε η κυρίαρχη άποψη να διδάσκονται Έλληνες και Λατίνοι συγγραφείς από μετάφραση. Εμμέσως συνάγεται, επίσης, ότι αν οι περί την πολυπολιτισμικότητα απόψεις ήταν μειοψηφικές ή περιθωριακές, κατά πάσα πιθανότητα η διδασκαλία θα γινόταν από το πρωτότυπο.

Η διδασκαλία των αρχαίων γλωσσών (ελληνικά και λατινικά) δεν βρίσκεται στις καλύτερες μέρες της, και το ίδιο ισχύει γενικότερα για τις ανθρωπιστικές σπουδές. Ακούγονται επιχειρήματα ωφελιμιστικού χαρακτήρα—κατανομή των πόρων σε πιο «χρήσιμα» γνωστικά αντικείμενα, π.χ. αγγλικά και πληροφορική—αυξάνεται η πίεση από τους γονείς προς τα παιδιά τους να στραφούν σε «χρήσιμες» σπουδές «με μέλλον», έντονος προβληματισμός αναπτύσσεται στους κλασικούς φιλολόγους για το πώς θα κάνουν θελκτικότερη τη διδασκαλία των αρχαίων γλωσσών προκειμένου να αντιμετωπίσουν αυτές τις τάσεις. Όλα αυτά και άλλα—σωστά ή εσφαλμένα είναι αδιάφορο εν προκειμένω—εμπλέκονται στις συζητήσεις, εκτός από το επιχείρημα του ΤΘ.

  • Στην Ολλανδία, χώρα με σχετικά καλό επίπεδο διδασκαλίας των αρχαίων γλωσσών, διαπιστώνεται ότι «μετά από έξι χρόνια μελέτης των λατινικών, ένας συντριπτικός αριθμός Ολλανδών μαθητών είναι ακόμη ανίκανοι να μεταφράσουν, σε 90 λεπτά και με τη βοήθεια λεξικού, ένα σχετικά απλό κείμενο» και ότι το πρόβλημα ξεκινά πολύ πριν τη μεταρρύθμιση του 1998: «η εκμάθηση των γλωσσών είναι και παραμένει η αχίλλειος πτέρνα της ολλανδικής κλασικής εκπαίδευσης». (Bas van Bommel, Les Classiques entre prospérité et crise — L’enseignement du Grec et du Latin aux Pays-Bas)
  • Στην Ιταλία διαπιστώνεται σοβαρή κρίση της κλασικής παιδείας. Την περσινή χρονιά (2015-2016) επέλεξε την κλασική κατεύθυνση μόνο το 5,5% των μαθητών, ενώ το 2008 το 10%. Μια από τις σοβαρές αιτίες είναι ότι οι γονείς προσανατολίζουν τα παιδιά τους προς κατευθύνσεις που τους φαίνονται πιο συγκεκριμένες, και συνεπώς τίθεται ένα κρίσιμο θέμα προσαρμογής στις κοινωνικές εξελίξεις. (Anne Le Ni, L’Italie cherche des solutions pour sauver les langues anciennes)
  • Κατά τον Laurent Bigorgne, διευθυντή του Ινστιτούτου Montaigne στη Γαλλία, άλλη είναι η προτεραιότητα: «Το αληθινό δράμα του γαλλικού σχολείου είναι το χαμηλό επίπεδο των μαθητών στα αγγλικά, μια γλώσσα που πολλοί θα χρησιμοποιούν στην καθημερινότητα. Είναι επίσης, προφανώς, το γεγονός ότι ένα 20% από την στοιχειώδη εκπαίδευση δίχως να ελέγχουν τη γραφή και την ανάγνωση. Τα μέσα που αφιερώνονται στα λατινικά και τα ελληνικά είναι μέσα που δεν αφιερώνονται στην εκμάθηση των γαλλικών και των αγγλικών». (Béatrice Bouniol & Denis Peiron, Le latin et le grec rajeunissent)
  • Οι διαμάχες εστιάζονται στον αριθμό των ωρών διδασκαλίας και καθόλου στη διδασκαλία από μετάφραση ή μη. Αξιοσημείωτες είναι επίσης οι αντιδράσεις για τον περιορισμό της διδασκαλίας των γερμανικών. (Maxime Vaudano, Le latin et le grec ont-ils vraiment disparaître du collège?)
  • Οι διαμάχες επίσης εστιάζονται στον σχηματισμό των ελίτ. Πρόσφατο παράδειγμα η δημοσίευση του βιβλίου Monique Canto-Sperber, L’oligarchie de l’excellence, PUF, 2017. (Camille Stromboni, La fabrique du club de l’élite républicaine)
  • Σε πρόσφατη, σχετικώς εκτενή μελέτη για τη διδακτέα ύλη στο σχολείο δεν υπάρχουν καν οι λέξεις «latin» και «grec». (Roger-François Gauthier et Agnès Florin, Que doit-on apprendre à l’école? Savoirs scolaires et politique éducative)

Προφανώς, είναι απολύτως θεμιτή η κριτική της πολυπολιτισμικότητας. Αλλά από το σημείο αυτό μέχρι να χρησιμοποιείται η πολυπολιτισμικότητα σαν πασπαρτού για όλα τα δεινά της ανθρωπότητας υπάρχει μεγάλη απόσταση. Απόσταση ευθέως ανάλογη προς τον φανατισμό. Και τις διανοητικές ακροβασίες.

 

 

 

 

Άντονυ Άτκινσον (1944-2017)

ΑΝΤΟΝΥ ΑΤΚΙΝΣΟΝ (1944-2017)

Στραβά μπήκε το 2017. Την 1η Ιανουαρίου, την ίδια μέρα με τον Derek Parfit, πέθανε και ο καθηγητής του LSE και της Οξφόρδης Άντονυ Άτκινσον.

Οι υψηλού επιπέδου θεωρητικές του αναλύσεις και η αυστηρή επεξεργασία του εμπειρικού υλικού, αποτυπωμένες σε 60 βιβλία και 300 ερευνητικές δημοσιεύσεις, καθώς και η συμβολή του στη δημιουργία της World Wealth and Income Database, τον ανέδειξαν στον σημαντικότερο μελετητή των ανισοτήτων και της φτώχειας μεταπολεμικά.

«Αξιοπρέπεια, ανθρωπιά και ακεραιότητα», βαθειά αίσθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης, ακλόνητη πεποίθηση ότι η μελέτη των ανισοτήτων των εισοδημάτων και του πλούτου θα πρέπει να εδραστεί σε ιστορικά εμπειρικά δεδομένα, υπήρξαν πανθομολογούμενα προτερήματα του Άτκινσον. Τα οικονομικά, πίστευε, είναι κοινωνική και ηθική επιστήμη που (πρέπει να) αποσκοπεί στη βελτίωση της ζωής των ανθρώπων.

Μπορείτε να διαβάσετε ορισμένα κείμενα από και για τον Άτκινσον στο Συνδέσεις (09.01.2017).

atk1

Στη φωτογραφία ο Άντονυ Άτκινσον κρατώντας στα χέρια του το τελευταίο βιβλίο του «Inequality: What Can Be Done?» (2015)—γραμμένο μετά τη διάγνωση ότι είχε προσβληθεί από ανίατο καρκίνο—καταστάλαγμα σοφίας και υπόδειγμα προοδευτικής σκέψης.

Συνδέσεις (09.01.2017)

Όλα τα κείμενα αναφέρονται στον Άντονυ Άτκινσον που πέθανε πρόσφατα.

Νεκρολογίες

Sewell Chan, Anthony B. Atkinson, Economist Who Pioneered Study of Inequality, Dies at 72

Tomas Piketty, Passing of Anthony B. Atkinson

Economist, Anthony Atkinson, a British economist and expert on inequality, died on January 1st

Παρουσίαση του έργου του

Δημοσιεύσεις του Anthony Atkinson

Anthony B. Atkinson, On the Measurement of Inequality

Anthony B. Atkinson, Thomas Piketty, and Emmanuel Saez, Top Incomes in the Long Run of History

Anthony B. Atkinson, Salvatore Morelli, Chartbook of Economic Inequality

Anthony B. Atkinson, EU Social Policy Beyond the Crisis, Ημερίδα της Τράπεζας της Ελλάδος, Αθήνα, 13.05.2011

Οι προτάσεις του Άντονυ Άτκινσον

The 15 Proposals from Tony Atkinson’s ‘Inequality – What can be done?’

 

 

 

 

 

Derek Parfit (1942-2017)

Την πρωτοχρονιά πέθανε ο ομότιμος καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης Derek Parfit (γενν. το 1942), ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους ηθικούς φιλοσόφους. Το βιβλίο του Reasons and Persons (1984) χαρακτηρίστηκε ως έργο ιδιοφυίας.

Έχω αναρτήσει συνδέσεις σε άρθρα δικά του και άλλων (εδώ). Ειδικότερα, μπορείτε να διαβάσετε ένα πορτραίτο του στο New Yorker (05.09.2011), και ένα κείμενό του στο London Review of Books (22.01.1998) σχετικά με την ύπαρξη του Σύμπαντος: “Δεν υπάρχει πιο κορυφαίο ερώτημα από το γιατί υπάρχει ένα Σύμπαν: γιατί υπάρχει κάτι και όχι τίποτα”. <https://goo.gl/O3Pl&gt;

Ένα από τα θέματα που τον απασχόλησαν ήταν ο θάνατος: “Γνωρίζω ότι, σε λίγα χρόνια, δεν θα υπάρχω. Τούτο το γεγονός μοιάζει πολύ δυσάρεστο. Όμως, κατά την άποψή μου, μπορεί να αναπεριγραφεί. Είναι το γεγονός ότι, μετά από ορισμένο χρόνο, καμιά από τις προκύπτουσες εμπειρίες δεν θα συνδέεται καθ’ οιονδήποτε τρόπο με τις παρούσες εμπειρίες μου. Αυτό δεν φαίνεται τόσο κακό. Σε τούτη την αναπεριγραφή, ο θάνατός μου δείχνει να εξαφανίζεται”.