Εμείς και οι πλούσιοι

 

Σκοτ ΦΙΤΖΕΡΑΛΝΤ: Οι πλούσιοι είναι διαφορετικοί από σένα και μένα.

Έρνεστ ΧΕΜΙΝΓΟΥΕΪ: Ναι, έχουν περισσότερα χρήματα.

 

Πολλά χρόνια μετά απεδείχθη ότι ουδέποτε πραγματοποιήθηκε αυτός ο διάλογος. Αυτό, όμως, διόλου δεν απέτρεψε την ευρεία χρήση του. Βλ. εδώ.

 

Advertisements

Ο Νόμος του Χεμινγουέι

“Πώς χρεοκόπησες;” ρώτησε ο Μπιλ.
“Με δύο τρόπους,” είπε ο Μάικ. “Σταδιακά και μετά ξαφνικά.”
Έρνεστ Χέμινγουεϊ, The Sun Also Rises (Κι’ ο ήλιος ανατέλλει), 1926

Ο ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ ΧΕΜΙΝΓΟΥΕΪ: ΣΤΑΔΙΑΚΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΞΑΦΝΙΚΑ

Παραβλέπεις τους τριγμούς μέχρι που ξαφνικά η γέφυρα καταρρέει. Υποτιμάς τους θορύβους μέχρι που το αυτοκίνητο αρνείται να προχωρήσει. Θεωρείς ότι η κατάσταση είναι υπό έλεγχο βλέποντας τα ελλείμματα να αυξάνονται, μέχρι που οι προμηθευτές σού κόβουν την πίστωση. Ακούς σποραδικά συνθήματα μέσα στο πλήθος, και αίφνης το βλέπεις να μετατρέπεται σε βίαιο όχλο.

Μαθαίνεις ότι χάνεις καθαρά σε εκλογές σωματείων, υποστηρικτές σου πλέον σιωπούν ή σε κατηγορούν ανοιχτά, αλλά εσύ είσαι βέβαιος ότι η κατάσταση είναι αναστρέψιμη. Μέχρι που αποφασίζεις να πας σε εκλογές και αίφνης βλέπεις τις σταγόνες να μετατρέπονται σε τσουνάμι.

Το ξέρουμε πως υπάρχουν σημεία καμπής και κατώφλια σε πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά φαινόμενα. Δυστυχώς, δεν υπάρχει θεωρία που θα μας βοηθούσε να προβλέψουμε αν τα προειδοποιητικά σήματα θα οδηγήσουν ή όχι σε καταστροφική κατάρρευση.

Ωστόσο, ακόμη και τα ψήγματα θεωρίας που έχουμε, οι ανεπαρκείς δείκτες που διαθέτουμε, ανάλογες περιπτώσεις, αφηγήσεις κ.λπ. είναι πολύ χρήσιμα για να δομήσουμε έναν συγκροτημένο διάλογο. Ειδάλλως, θα πρέπει να ψάχνουμε γυάλινες σφαίρες, φλυτζάνια και τράπουλες. Ή κάποιες «αυθεντίες» που νομίζουν ότι κάνουν κάτι διαφορετικό από τις καφετζούδες.