Ποιοι παίρνουν βραβείο Νόμπελ;

Η παραγωγή γνώσης λίαν υψηλού επιπέδου δεν είναι από τα πλέον προφανή ζητήματα. Ωστόσο, οι δυσκολίες δεν σημαίνουν ότι θα πρέπει να σηκώσουμε τα χέρια.

Μια νέα μελέτη ταξινομεί τα πανεπιστήμια βάσει του αριθμού των βραβείων Νόμπελ που κέρδισαν απόφοιτοί τους αναλογικά με τον συνολικό αριθμό των αποφοίτων τους. Η μελέτη διερεύνησε 81 πανεπιστήμια, των οποίων τρεις τουλάχιστον απόφοιτοι τιμήθηκαν με το βραβείο Νόμπελ σε μία από τις έξι κατηγορίες, από το 1901 έως το 2015. Το ενδιαφέρον αποτέλεσμα είναι ότι (α) στην κορυφή της ταξινόμησης βρίσκονται η École Normale Supérieure του Παρισιού (#1) και το California Institute of Technology (Caltech) (#2)· και (β) στην πρώτη δεκάδα βρίσκονται δύο μικρά πανεπιστήμια τα Swarthmore College στην Πενσυλβάνια (#4) το Amherst College στη Μασαχουσέτη (#9). Ενδεικτικά αναφέρω ότι το Χάρβαρντ και το ΜΙΤ βρίσκονται στην τρίτη και έβδομη θέση αντιστοίχως. Εάν κάτι συνάγεται από αυτή τη μελέτη είναι ότι τα μικρά αυτά πανεπιστήμια μπορούν χρησιμεύσουν ως μοντέλα αριστείας όσον αφορά την επιλογή και την εκπαίδευση.

Μια δεύτερη μελέτη του 2011 υποδεικνύει ότι οι μεγάλες επιστημονικές ανακαλύψεις γίνονται πλέον από μεσήλικες παρά από νέους επιστήμονες: η μέση ηλικία των φυσικών ανήλθε από τα 37 στα 50, των χημικών από τα 36 στα 46 και των γιατρών από τα 38 στα 45. Πριν από το 1905, το 20% των βραβευμένων είχαν κάνει τις ανακαλύψεις τους πριν συμπληρώσουν τα 30, ποσοστό που έχει εκμηδενιστεί από το 2000 και μετά. Τούτων δοθέντων, φαίνεται πως είχε άδικο ο Αϊνστάιν που ισχυρίστηκε κάποτε ότι “όποιος δεν πραγματοποίησε τη μεγάλη του συνεισφορά στην επιστήμη πριν από τα τριάντα, ουδέποτε θα την κάνει”.

Τρεις τουλάχιστον λόγοι εξηγούν αυτή την αλλαγή: (α) Υπάρχει μετατόπιση από το θεωρητικό έργο στο εμπειρικό, το οποίο απαιτεί εμπειρία και συνολική γνώση, χαρακτηριστικά που ευνοούν τους πιο ηλικιωμένους. (β) Καθώς ένα επιστημονικό πεδίο επεκτείνεται, απαιτείται χρόνος για να ελεγχθεί η συσσωρευμένη γνώση, οι δε ανακαλύψεις εδράζονται σε προηγούμενη γνώση. Η φυσική των αρχών του αιώνα αποτελεί εξαίρεση (και δίνει ένα δίκαιο στον ισχυρισμό του Αϊνστάιν) με την έννοια ότι επρόκειτο για επανάσταση στη γνώση που ανέτρεπε εδραιωμένες θεωρίες, άρα δεν βασιζόταν σε συσσωρευμένες γνώσεις. (γ) Σε πολλούς επιστημονικούς τομείς, η έρευνα στηρίζεται σε πανάκριβα μηχανήματα στα οποία δεν έχουν πρόσβαση οι πολύ νέοι ερευνητές.

Δεν πιστεύω ότι θα πρέπει να πάρουμε κατά γράμμα τα συμπεράσματα των δύο μελετών. Ωστόσο, αποτελούν ενδείξεις που θα μπορούσαν να έχουν μια χρησιμότητα στη χάραξη μιας εκπαιδευτικής πολιτικής.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s