Βιβλία που διάβασα

  • Robert H. Frank, Success and Luck – Good Fortune and the Myth of Meritocracy, Princeton University Press, 2016

Οι μεν συντηρητικοί πιστεύουν ότι οι πλούσιοι οφείλουν την επιτυχία τους στο ταλέντο και τη σκληρή εργασία τους, οι δε προοδευτικοί αντιλέγουν ότι αναρίθμητοι άλλοι με τα ίδια προσόντα κερδίζουν πολύ λιγότερα. Ωστόσο, ο Robert Frank μαζί με άλλους ισχυρίζεται ότι η τύχη παίζει πολύ πιο σημαντικό ρόλο από όσο πιστεύουμε στην επιτυχία μας, η δε πεποίθηση ότι είμαστε αυτοδημιούργητοι μας κάνει λιγότερο γενναιόδωρους και αποδυναμώνει το δημόσιο πνεύμα μας.

  • Branko Milanovic, Global Inequality – A New Approach for the Age of Globalization, Belknap Press, 2016

Την περίοδο της παγκοσμιοποίησης από τα μέσα της δεκαετίας του ’80 μέχρι σήμερα, η παγκόσμια ανισότητα μειώθηκε για πρώτη φορά από τη βιομηχανική επανάσταση:  «κερδισμένοι» ήσαν το παγκόσμιο 1% και οι μεσαίες και ανώτερες τάξεις των φτωχών χωρών, και σχετικά «χαμένοι» οι κατώτερες και μεσαίες τάξεις στις πλούσιες χώρες. Οι εθνικές ανισότητες, όμως, αυξήθηκαν σε εθνικό επίπεδο. Τούτων δοθέντων, η τάση των ανθρώπων να εστιάζονται στα του οίκου τους—να αισθάνονται ότι παράγεται μεγαλύτερη ανισότητα, έστω κι αν αυτό δεν ισχύει—προαναγγέλλει ένα απαισιόδοξο πολιτικά μέλλον.

  • Samuel Bowles, The Moral Economy-Why Good Incentives Are No Substitute for Good Citizens, Yale University Press, 2016

Η παραδοχή ότι ο άνθρωπος είναι απολύτως ιδιοτελής και μη-ηθικός κυριάρχησε στους νομοθετικούς, πολιτικούς και οικονομικούς κύκλους λόγω σύνεσης, όχι επειδή πίστευαν ότι ισχύει. Απεναντίας, ο Samuel Bowles ισχυρίζεται ότι ακριβώς λόγω σύνεσης πρέπει να την εγκαταλείψουμε για δύο τουλάχιστον λόγους. Πρώτον, οι άνθρωποι ενίοτε δρουν με περισσότερο ιδιοτελή τρόπο όταν υπάρχουν κίνητρα παρά όταν δεν υπάρχουν. Δεύτερον, όσο καλά και αν σχεδιαστούν, τα κίνητρα μόνα τους συχνά δεν αρκούν για την καλή διακυβέρνηση.

  • Robert J. Gordon, The Rise and Fall of American Growth, Princeton University Press, 2016

Ένα συναρπαστικό βιβλίο για το πρωτοφανές γεγονός ότι μέσα σε έναν αιώνα (1870-1970) οι ΗΠΑ και άλλες χώρες έζησαν μια εκρηκτική ανάπτυξη που άλλαξε άρδην το επί δεκάδες αιώνες στάσιμο επίπεδο ζωής τους. Ο Robert Gordon συμπεραίνει ότι πρόκειται για μοναδικό και ανεπανάληπτο γεγονός, διότι τα επιτεύγματα αυτής της περιόδου (αντικατάσταση αλόγων από μηχανές, ελάφρυνση της γυναικείας εργασίας χάρη στη χρήση οικιακών συσκευών και του τρεχούμενου νερού) μπορούν να εφαρμοστούν άπαξ. Οι συντελεσθείσες αλλαγές συνδυασμένες με τους αντίπρωρους ανέμους που πνέουν στην οικονομία (γήρανση του πληθυσμού, προβληματικό εκπαιδευτικό σύστημα, ανισότητα κ.λπ.) καθιστούν το μέλλον ζοφερό, όχι με την έννοια της «παρακμής της Δύσης» αλλά με εκείνη  της συρρίκνωσης των ρυθμών μεγέθυνσης των οικονομιών. Δικαίως, το βιβλίο αναγνωρίστηκε ως σημαντική συνεισφορά στην τρέχουσα διαμάχη τεχνο-αισιόδοξων και τεχνο-απαισιόδοξων όσον αφορά την προοπτική μιας μακραίωνης στασιμότητας (secular stagnation).

  • Deirdre N. McCloskey, Bourgeois Equality: How Ideas, Not Capital or Institutions, Enriched the World, University Of Chicago Press, 2016
    • Deirdre N. McCloskey, Bourgeois Dignity: Why Economics Can’t Explain the Modern World, University of Chicago Press, 2010
    • Deirdre N. McCloskey, The Bourgeois Virtues: Ethics for an Age of Commerce,  University of Chicago Press, 2006

Με το Bourgeois Equality ολοκληρώθηκε η τριλογία της καθηγήτριας Deirdre McCloskey. Ελπίζω σύντομα να παρουσιάσω το ενδιαφέρον αυτό έργο των 1700 σελίδων που συμβάλλει ουσιαστικά στην πρόσφατη προσπάθεια επανεκτίμησης του πολιτισμικού υπόβαθρου των βιομηχανικών επαναστάσεων. Προς το παρόν σημειώνω ότι η Deirdre McCloskey είναι γενναίος άνθρωπος. Η αυτοπροσδιοριζόμενη ως «Μεσοδυτική γυναίκα από τη Βοστώνη που κάποτε ήταν άνδρας. Όχι ‘συντηρητική’! Είμαι χριστιανή ελευθεριακή.» συγγραφέας σε ηλικία 53 ετών έκανε εγχείρηση αλλαγής φίλου παρά τις  ακραίες αντιδράσεις του στενού οικογενειακού της περιβάλλοντος.

  • Patrick Savidan, Voulons-nous vraiment l’égalité?, Éditions Albin Michel, 2015

Το παράδοξο στο οποίο επιχειρεί να απαντήσει ο Patrick Savidan είναι λίαν ερεθιστικό: πώς γίνεται οι άνθρωποι παντού και μαζικά να δηλώνουν ότι θέλουν περισσότερη ισότητα και ταυτόχρονα να διευρύνονται σταθερά οι ανισότητες; Η απάντησή του συνιδρυτή του Observatoire des Ιnégalités και εκδότη του Raison Publique είναι εξίσου εκλεπτυσμένη: «μήπως είναι εξαιτίας του ότι ανησυχούμε για τη συνεχή διεύρυνση των ανισοτήτων που αυτές αυξάνονται;» Τα άτομα δεν θέλουν τον εξισωτισμό που θα ακύρωνε ό,τι σκοπεύουν να επιχειρήσουν να κάνουν, επιθυμούν την ισότητα για να διασφαλιστούν από τις αυθαιρεσίες, άρα ουσιαστικά πρόκειται για μια μορφή επιθυμίας για ελευθερία, στην οποία οφείλεται τελικώς η διεύρυνση των ανισοτήτων.

  • George A. Akerlof, Robert J. Shiller, Phishing for Phools – The Economics of Manipulation and Deception, Princeton University Press, 2015

Επιχειρήσεις αποπειρώνται να εξαπατήσουν καταναλωτές και επενδυτές είτε διαστρεβλώνοντας ενσυνειδήτως τις πληροφορίες, είτε χειριζόμενες κατάλληλα τις συγκινήσεις τους ή εκμεταλλευόμενες «γνωσιακές μεροληψίες» ώστε να τους οδηγήσουν να ερμηνεύσουν εσφαλμένα την πραγματικότητα. Το ζήτημα είναι αν θα τσιμπήσουν τα «ψάρια». Οι δύο νομπελίστες οικονομολόγοι έγραψαν μεν το βιβλίο αυτό «ως θαυμαστές του συστήματος της ελεύθερης αγοράς», αλλά σε αντιπαράθεση με τη  δεσπόζουσα οικονομική θεωρία που αντιμετωπίζει το θέμα με μακαριότητα ισχυριζόμενη ότι αργά ή γρήγορα ο ανταγωνισμός θα εκδιώξει τους απατεώνες από την αγορά. Το κεφ. 5 ασχολείται με το «ψάρεμα» στην πολιτική.

  • Diane Coyle,  GDP-Α Βrief but Αffectionate Ηistory, Princeton University Press, 2014

Σύντομο, έξυπνο και εύληπτο. Για το ΑΕΠ ο λόγος. Η Εισαγωγή αφιερώνεται στην ταλαιπωρία του Ανδρέα Γεωργίου της ΕΛΣΤΑΤ «για να επισημάνει τη σημασία του ΑΕΠ στην καθημερινή πολιτική και οικονομική ζωή».

  • Τάκης Θεοδωρόπουλος, Βερονάλ, Μεταίχμιο, 2015

Ούτε η ανέχεια, η απόρριψη από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, η σχέση με τον εθνικοσοσιαλισμό, το μυστήριο της ερωτικής ζωής του,  ούτε η αυτοκτονία του θα μπορούσαν να συντηρήσουν τον μύθο του Ιωάννη Συκουτρή, αν πριν από καθετί άλλο δεν ήταν σοβαρός επιστήμονας—«ο σημαντικότερος ίσως μελετητής της αρχαιότητας που γέννησε ο ελληνικός εικοστός αιώνας» κατά τον συγγραφέα.

  • Γιώργος Θ. Μαυρογορδάτος, 1915Ο εθνικός διχασμός, Εκδόσεις Πατάκης, 2015

Ο καθηγητής και συγγραφέας του Stillborn Republic γράφει για τον εθνικό διχασμό μεταξύ βενιζελικών και αντιβενιζελικών που σημάδεψε την ιστορία της χώρας επί δεκαετίες. Σημαντικότατο γεγονός για το οποίο ουδείς μπορεί να μιλήσει δίχως να λάβει υπόψη τούτο το βιβλίο.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s